Jemeńskie ugrupowanie Huti, wspierane przez Teheran, poinformowało o przeprowadzeniu ataku rakietowego na terytorium Arabii Saudyjskiej, który według ich relacji doprowadził do pożarów w saudyjskim mieście Dżizan. Była to odpowiedź na wcześniejsze naloty przeprowadzone przez siły saudyjskie na cele w jemeńskim porcie Hodeida oraz na pobliskiej wyspie Kamaran. Jednocześnie wojska Stanów Zjednoczonych unieszkodliwiły w Zatoce Omańskiej kolejny tankowiec, który próbował ominąć amerykańską blokadę morską nałożoną na irańskie porty.
Sytuacja w rejonie Bliskiego Wschodu oraz kluczowych szlaków morskich pozostaje niezwykle napięta, wywierając bezpośredni wpływ na globalny rynek surowców oraz powodując znaczne wahania cen ropy naftowej.
Rakiety Huti i saudyjskie naloty na Hodeidę
Z informacji przekazanych na Telegramie przez należące do Huti media Ansarollah wynika, że „jemeński atak rakietowy” wywołał pożary w saudyjskiej prowincji Dżizan. Władze Arabii Saudyjskiej wydały ostrzeżenia alarmowe dla tego obszaru, jednak początkowo nie wydały oficjalnego oświadczenia odnoszącego się do efektów ostrzału.
Przedstawiciele Huti ogłosili, że atak był bezpośrednim odwetem za saudyjskie uderzenia lotnicze. Przedstawiciele ugrupowania określili ataki na obiekty w Hodeidzie i na wyspie Kamaran jako niebezpieczną eskalację i zapowiedzieli, że te działania nie pozostaną bez odpowiedzi. W stolicy Jemenu, Sanie, w ostatnich dniach odbywały się manifestacje poparcia dla blokady morskiej narzuconej przez Huti.
Przełamywanie blokady i interwencja wojsk USA
Ostatnia noc była pierwszą od dwóch tygodni, w której nie odnotowano nowych nalotów wojsk amerykańskich ani irańskich w szerzej pojętym regionie. Wcześniej siły USA prowadziły atak na obiekty w Iranie przez 13 kolejnych nocy, podczas gdy strona irańska odpowiadała uderzeniami dronowymi na amerykańskie bazy i obiekty wojskowe na Bliskim Wschodzie.
Mimo braku nowych nalotów lotniczych, amerykańska marynarka wojenna kontynuuje egzekwowanie blokady morskiej. W Zatoce Omańskiej wojska USA ostrzelały i unieszkodliwiły handlowy tankowiec płynący w kierunku Iranu. Jest to druga cywilna jednostka wyeliminowana z ruchu przez amerykanów od momentu ponownego wprowadzenia blokady w tym miesiącu.
- Załoga tankowca co najmniej czterokrotnie próbowała sforsować amerykańską blokadę.
- Mimo wielokrotnych ostrzeżeń statku nie zatrzymano drogą dyplomatyczną ani sygnałowymi ostrzeżeniami.
- Siły USA oddały strzały w kierunku maszynowni jednostki, uniemożliwiając jej dalszy rejs do Iranu.
Rzecznik Centralnego Dowództwa USA (CENTCOM), komandor Tim Hawkins, potwierdził w wypowiedzi dla agencji AFP, że jednostka nie jest już w stanie kontynuować żeglugi.
Komentarze Donalda Trumpa i dyplomacja w Teheranie
Prezydent USA Donald Trump wypowiedział się na temat sytuacji podczas piątkowego spotkania z dziennikarzami w Białym Domu. Zaznaczył, że Stany Zjednoczone prowadzą rozmowy ze stroną irańską, oceniając, iż podejście Teheranu do negocjacji stało się bardziej poważne niż dotychczas, choć nie gwarantuje to osiągnięcia porozumienia.
Zapytany o strategię wyjścia z konfliktu z Iranem, Donald Trump przedstawił dwa możliwe scenariusze:
- Scenariusz militarny: Kontynuacja działań w dotychczasowym kształcie lub ich dalsze intensyfikowanie, aż do całkowitego zniszczenia potencjału przeciwnika.
- Scenariusz dyplomatyczny: Rezygnacja z dalszej eskalacji na rzecz wynegocjowania porozumienia.
Prezydent dodał jednak, że amerykańscy wojskowi pozostają w pełnej gotowości do działania („locked and loaded”). W czerwcu USA i Iran uzgodniły 14-punktowe memorandum o porozumieniu (MOU) mające wstrzymać operacje wojskowe i otworzyć Cieśninę Hormuz. Jednak trzy tygodnie po jego podpisaniu Donald Trump ogłosił koniec rozejmu w reakcji na irańskie ataki na statki i odpowiedź militarną USA.
Równolegle trwają próby dyplomatyczne w regionie. Do Teheranu przybyła delegacja z Omanu, państwa kontrolującego południowe wybrzeże Cieśniny Hormuz, aby omówić kwestie bezpieczeństwa tego kluczowego szlaku morskiego.
Reakcja rynków: Ceny ropy skaczą i spadają
Obawy przed nowymi zagrożeniami dla żeglugi na Morzu Czerwonym ze strony Huti doprowadziły w tym tygodniu do wzrostu cen ropy Brent powyżej 100 dolarów za baryłkę, co było najwyższym poziomem od maja. W piątek po południu ceny spadły jednak o ponad 4 dolary, osiadając na poziomie nieco ponad 96 dolarów za baryłkę.
Spadek cen nastąpił po informacji o pomyślnym przepłynięciu przez strategiczną cieśninę Bab al-Mandeb dwóch supertankowców wyczarterowanych przez podmioty chińskie.
Co wiadomo obecnie i co dalej
W nadchodzącym tygodniu w Londynie ma odbyć się międzynarodowa konferencja poświęcona sytuacji w Cieśninie Hormuz, organizowana przez Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. W rozmowach udział mają wziąć m.in. sekretarz obrony USA Pete Hegseth oraz przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów gen. Dan Caine. Z kolei na wtorek zaplanowano spotkanie premiera Izraela Benjamina Netanjahu z prezydentem USA w Białym Domu.
Źródło: BBC World
